Mine, fayanslarda ve metallerde gravür için kullanılan ve lacivert bir bileşim olan yarı saydam cam sır sanatıdır. Terminolojik olarak, mine sanatı; pişmiş ve renkli mineral renklere sahip olan toprak ve ateş sanatı olarak tanımlanmıştır. Mine, üzerinde eslimi resim ve vida, budak ve çiçek şeklinde parçalar bulunan ve daha sonra pişirilen sırlı kap veya metal parçasıdır.
Profesör Pope, “İran Sanatına bir Bakış” adlı kitabında mineleme hakkında şöyle yazıyor: “Mineleme, pişmiş ve parlak renklerle parlak ateş ve toprak sanatıdır.” İran’da Safevi döneminde mine boyama sanatı zirveye ulaştı ve günümüze kadar devam ediyor.
İran mineleme sanatı, ince tasarımlarıyla herkesi büyüleyecek bir seviyeye ulaşmıştır. Mine sanatı zaman aşımıyla farklı versiyonlar kazanarak, tasarım çeşitliliği geliştirmiştir.
Bu ateş ve toprak sanatının yaratılışının başlangıcı, çini yapımına kadar uzanabilir; zira mine yapımında kullanılan renkler çini ve seramik yapımında da kullanılmaktadır.
İran’da mineleme sanatının tarihi Patlar ve Sâsâniler dönemlerine kadar uzanmaktadır; ancak İslam’ın başlangıcından İlhanlılar dönemine kadar revaçta olup olmadığı tam olarak bilinmiyor olsa da Safevi hânedanı döneminde doruk noktaya ulaşmış olduğu herkesçe bilinmektedir.
İran Mineleme Sanatı, özellikle sanat başkenti olan “Zayenderúd” nehrinin bulunduğu şehir, güzel İsfahan’da şehrinde geliştiği için bugün dünyada İsfahan sanatçılarının icadı olarak biliniyor.
Bir araştırmaya göre mineleme tarihi antik Roma dönemine uzanacak kadar uzun bir geçmişe sahiptir. “Zeus” heykelinin bir kısmının mineleme yapıldığı bildirilmektedir. Bu heykelin geçmişi M . 450 yılına dayanır. Her ne olursa olsun, İran’da mineleme sanatı diğer yerlerden daha fazla geliştiği için İran menşili bir sanat olarak kendini göstermiştir. Günümüzde İsfahan, Kaşan, Şiraz, Tebriz, Urumiye, Senendej ve Hemedan gibi kentler mineleme sanatında İran’ın önde gelen yörelerinden sayılır.
